Wat doet slaaptekort met de hersenen?

De Groningse neurobioloog Peter Meerlo liet samen met zijn collega Arianna Novati zien dat een tekort aan slaap zeer schadelijke gevolgen kan hebben voor de hersenen.

De hippocampus krimpt zelfs bij ratten met een slaaptekort. De hippocampus is dat gebied binnen de hersenen dat betrokken is bij leren, geheugen en emoties.

Peter Meerlo en Arianna Novati onderzochten de hersenen van laboratoriumratten die slechts 4 uur per dag nachtrust kregen. Normaal slapen ratten 10 uur. Peter Meerlo heeft eerder onderzoek naar ratten met slaaptekort gedaan. Een slaptekort heeft ernstige gevolgen voor het rattenbrein, dat was de conclusie.

Het serotoninesysteem is veel minder gevoelig voor de neurotransmitter serotonine en het raakt ontregeld. Het serotoninesysteem is betrokken bij stress en emotie.

Een maand chronisch slaaptekort heeft ernstige gevolgen voor het hersenstelsel. Er treden veranderingen in de hersenstructuur op. De hippocampus wordt 10 procent kleiner. Nogmaals de hippocampus is dat gebied in de hersenen dat betrokken is bij leren, geheugen en emoties. De hippocampus blijkt dus gevoelig voor verstoringen zoals een tekort aan slaap.

Bij depressieve mensen geldt hetzelfde. Daar is ook een verkleining van de hippocampus en een ontregeld serotoninesysteem te meten. Een tekort aan slaap kan dus niet alleen een symptoom van depressie zijn maar ook een oorzaak van de depressie.

Een verkleining van de hippocampus kan van invloed zijn op de leerprestaties en stemming.

Tot slot; is de krimp van de hippocampus omkeerbaar? Dat weet neurobioloog Peter Meerlo nog niet. Dat zal uit vervolgonderzoek moeten blijken. Men weet op dit moment alleen dat er krimp is, het mechanisme hier achter is nog onduidelijk.

Er zijn drie mogelijkheden;

1.  De hersencellen sterven af.

2.  De hersencellen veranderen de aanmaak van nieuwe hersencellen.

3.  De aanwezige hersencellen nemen af in volume.

Auteur: H. Driessen
woensdag 1 februari 2012
Anoiksis