Teveel dopamine leidt tot psychose
Waarom reageert de een psychotisch op stress en een ander nauwelijks of niet?
Die vraag wilde pycholoog Johan Lataster beantwoorden in zijn proefschrift waarop hij op 27 januari promoveerde aan de Universiteit Maastricht.
Bekend is dat mensen die een aanleg hebben voor psychoses gevoelig zijn voor stress. De oorzaak daarvan lijkt deels genetisch te zijn maar ook speelt de omgeving daar mogelijk een rol bij. Bewijs voor deze vooronderstellingen is echter nog nooit geleverd.
Begin van leven
Om te beginnen ging Lataster in een grootschalige studie, waarin drieduizend mensen tien jaar lang gevolgd werden, na wat de invloed was van ingrijpende gebeurtenissen op de wijze waarop ze met stress omgaan.
In deze studie bleek dat iemand die in het begin van zijn leven iets naars meemaakt een gerede kans loopt dat hij later weer met stressvolle gebeurtenissen te maken krijgt. Ook neemt de kans toe dat hij daarvan psychotisch wordt.
In de familie
De vraag is echter welk mechanisme hiervoor verantwoordelijk is. Daarvoor ging de onderzoeker kijken wat de functie van de neurotransmitter dopamine is. In twee experimentele studies vond Lataster bewijs dat een stressvolle ervaring ervoor zorgt dat er meer dopamine in een specifiek deel van de hersenen - de prefrontale cortex - vrijkomt. Bovendien bleek dat dit vooral geldt voor directe familieleden van patiënten met een psychotische stoornis. Waarmee eens te meer blijkt dat psychotische stoornissen ‘in de familie zitten’.
Emotioneel welbevinden
Antipsychotica zorgen ervoor dat voorkomen wordt dat er dopamine in de hersenen vrijkomt. Maar deze medicatie heeft wel een aantal vervelende bijwerkingen, met name bewegingsstoornissen. Om die reden stopt het gros van de patiënten al vrij snel met het slikken van hun medicijnen. Ondanks het risico dat ze een terugval krijgen. Kennelijk weegt voor de meeste patiënten hun emotioneel welbevinden zwaarder dan de hinder die ze van de bewegingsstoornissen ondervinden.
De manier waarop
In het laatste deel van zijn onderzoek Connecting the dots: new perspectives on stress and psychosis bekeek Lataster welk type antipsychotica het beste tegemoet komt aan de wens van de patiënt om zich zo prettig mogelijk te voelen. De resultaten van zijn experiment lijken erop te wijzen dat niet zozeer het dopaminedempende effect van de medicatie cruciaal is. Waar het om gaat is de manier waarop dat gebeurt. Hoe meer een antipsychoticum zich bindt aan de dopamine receptor, des te slechter een patiënt zich voelt. Hij vermeldt niet om welke merken het gaat. (MvK)
Lees hier de samenvatting van het proefschrift Connecting the dots: new perspectives on stress and psychosis
Bron: psy.nl
vrijdag 03 februari 2012
