Hallucinatie is een psychische ervaring van iets dat in werkelijkheid niet plaatsvindt
Een hallucinatie is een zintuiglijke perceptie,
die als werkelijkheid wordt ervaren door degene die hallucineert maar die niettemin niet overeenkomt met wat er in de werkelijkheid gebeurt.
Hallucinaties kunnen voorkomen na het gebruik van sommige drugs (hallucinogenen) zoals paddenstoelen of LSD. Verder kunnen ze voorkomen als gevolg van ontwenningsverschijnselen.
Ook bij psychotische stoornissen kunnen hallucinaties voorkomen.
Hallucinaties kunnen betrekking hebben op alle zintuigen:
- Bij visuele hallucinaties ziet betrokkene beelden die niet met de realiteit overeenkomen. Kleuren kunnen veranderen, beelden kunnen bol of hol worden, voorwerpen kunnen gaan golven en in extreme situaties worden er beelden gezien die in het geheel niet aanwezig zijn.
- Wanneer er geluiden worden gehoord die er niet zijn, spreekt men van akoestische, auditieve of gehoorshallucinaties. Onder deze vorm valt ook het horen van stemmen zonder dat er iemand spreekt, de meest voorkomende vorm van hallucinatie.
- Olfactorische of reukhallucinaties uiten zich door niet aanwezige geuren te ruiken.
- Bij gustatoire of smaakhallucinaties worden niet aanwezige smaken geproefd.
- Somatische hallucinaties hebben betrekking op het gevoel.
Dit kan zowel binnen het lichaam zijn als op en vlak onder de huid.
In het laatste geval spreekt men van tactiele hallucinaties.
Daarnaast is het mogelijk dat functies van zintuigen door elkaar gaan lopen wat zich uit in bijvoorbeeld het ruiken van kleuren en het zien van geluiden. Dit noemt men synesthesie.
Een verschijnsel dat wel eens met een hallucinatie wordt verward is het volgende: soms meent men even iets te zien maar kan dan tegen zichzelf zeggen 'nee, dat kan niet, ik verbeeld het me maar' - dit is een pseudohallucinatie of illusie en komt veel vaker voor, ook onder gezonde mensen.
