Gedwongen opname niet langer taboe in Nederland

AFGEPLAKTE RAMEN. VERVUILEN IN JE EIGEN HUIS. NIEMAND MEER BINNENLATEN.

Hoe ver mag iemand gaan voordat er in Nederland wordt ingegrepen? De rechten van een patiënt zijn stevig in de grondwet verankerd, maar de regering wil de regels voor ingrijpen versoepelen.
 
In 2007 gaat het mis met de moeder van Yvon.
Ze lijdt aan paranoïde schizofrenie, maar wil niet meer naar de therapeut en stopt met haar medicijnen. Het duurt niet lang voor ze waanbeelden krijgt. Ze denkt dat iedereen haar wil vermoorden en sluit zich op in haar huis. Dochter Yvon (28) besluit de psychiater te bellen om haar moeder gedwongen op te laten nemen.De hulpverlener zegt dat hij niets voor haar moeder kan doen, omdat ze nog geen gevaar is voor zichzelf en anderen in haar omgeving.
 
Yvon: "Hij was het met me eens dat het slecht ging, maar zei dat hij eigenlijk niets kon doen.
Ik heb een paar keer de politie gebeld, omdat ik bang was dat ze dood in huis lag. Ze zijn gaan kijken, maar mijn moeder deed niet open. De buren hebben toen aan de politie verteld dat zij mijn moeder een dag ervoor nog in de tuin hadden gezien. Ze liep dus nog levend rond en was volgens de agenten geen gevaar voor zichzelf. En daarom konden ze niet ingrijpen."
 
Wanhopige telefoontjes
Het verhaal van Yvon staat niet op zichzelf. Bij de vereniging Ypsilon, die zich inzet voor familieleden van psychiatrische patiënten, komen wekelijks wanhopige telefoontjes binnen. Maar de Nederlandse wetgeving verbiedt dat mensen met psychische klachten zomaar worden opgenomen. Het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt is stevig in de wet verankerd. Mensen kunnen alleen tegen hun zin worden opgenomen, wanneer ze een gevaar vormen voor zichzelf, anderen of de omgeving.
 
Volgens Marja Hasert van Ypsilon is de wet voor meerdere uitleg vatbaar:"Wat behelst dat gevaarscriterium nou precies? Je zou kunnen zeggen dat als moeder achter afgeplakte ramen zit en verloedert, dat ook een reden is om in te grijpen. Maar dan blijkt dat wat voor de ene psychiater als gevaar omschreven wordt, voor de ander niet als gevaar geldt."
 
Inrichting
 De Nederlandse regering wil de regelgeving versoepelen rond het ingrijpen in levens zoals dat van Yvon's moeder. Zo moet het eenvoudiger worden om psychotische patiënten te dwingen medicijnen te nemen. En familieleden moeten beter worden geïnformeerd. CDA-kamerlid Ciska Joldersma legt uit: "Je ziet nog veel te vaak dat de hulpverlening een oneigenlijk beroep doet op de privacy en dat ze daarom niets kunnen vertellen. Terwijl het familielid er wel weer voor opdraait, als de patiënt uit de inrichting wordt gezet en weer thuiskomt. De familie moet een basisrecht krijgen van hoe het er met hun familielid voorstaat".
 
Daarnaast wil de regering dat een commisie, bestaande uit een jurist, behandelaar, vertegenwoordigers van de familie en patiënten gaat adviseren over aanvragen voor dwangopname. De rechter bepaalt uiteindelijk of die opname kan plaatsvinden. 
 
Patiëntenrechten
De behandeling van het wetsvoorstel wordt met argusogen gevolgd door patiënten en artsenorganisaties. De Nederlandse Federatie voor Ziekenhuispsychiatrie vreest dat iemand met een psychische stoornis straks helemaal niets meer te zeggen heeft. Volgens psychiater Ine Klijn worden patiëntenrechten helemaal vernietigd. "Een patiënt die onder dit wetsvoorstel valt, heeft helemaal niets te zeggen. Hij mag wel zijn voorkeuren over de behandeling uiten, maar daar wordt alleen rekening mee gehouden als de dokter het medisch verantwoord vindt. En dat vind ik heel slecht. Zelfs gevaarlijk."
 
Het wetsvoorstel zal de komende maanden in de Tweede Kamer worden behandeld. Yvon hoopt intussen op verbetering van de situatie van haar moeder. Maar door de ervaringen van de afgelopen jaren is ze er niet gerust op.