Empowerment

Empowerment

Op zaterdag 11 oktober 2003 vond de jaarlijkse landelijke dag van Anoiksis plaats.
Deze dag werd gehouden in zalencentrum de Musketon in Utrecht. De dag is ervoor om elkaar te ontmoeten en is ook onze officiële ledenvergadering. Er waren twee sprekers uitgenodigd: psycholoog Martin Appelo over Empowerment en psychiater Dan Cohen over schizofrenie en suikerziekte. Hier volgt het verslag over Empowerment.

MARTIN APPELO EN EMPOWERMENT

Na een lunchpauze met een heerlijk koud buffet en een muzikale bijdrage van Ellen Verhagen (Franse chansons) krijgt Martin Appelo het woord.
Martin Appelo werkt als psycholoog in Groningen en zal wat vertellen over Empowerment.
Empowerment is een term die veel opduikt in de psychiatrie en die ervoor heeft gezorgd dat hulpverleners elkaar onderling meer aanvullen en dat patiënten meer inspraak hebben gekregen in de manier van behandeling.
Als je gaat zoeken in de literatuur dan kom je meer dan 100 definities van empowerment tegen. Samengevat gaat empowerment om: controle en regie, power sharing (samen bundelen van krachten) en het inschakelen van hulpbronnen.

Er zijn verschillende niveaus van empowerment:

• Individueel: je kunt in je eentje aan empowerment doen; hoe krijg je controle over je zwakke kanten en je zelfwaardering en regie.
• Groepsniveau: het gaat dan om gezamenlijke actie en sociale steun.
• Maatschappelijk niveau: de maatschappij moet hulpbronnen bieden om mensen te helpen in een moeilijke positie.

Er is wereldwijd veel te doen over empowerment.
Een zoekactie van Google op internet leverde maar liefst 1,8 miljoen “hits” op. De 1e was www. empowermentzone.com. Volgens deze Amerikaanse site is Empowerment: het tot je recht komen in relatie met jezelf  en de (mensen)wereld om je heen.

Empowerment heeft dus veel te maken met geluk. De wereldwijde geluks top 100 bestaat uit:

   1.De ervaring van zelfbeschikking, regie en autonomie: dat jij mag zeggen hoe je wilt leven.
   2.Liefde of betekenisvolle relaties.
   3.Zinvolle activiteiten: dingen doen die je leuk vindt, ongeacht de hoeveelheid geld die je daarvoor krijgt.

Op 10 staat zoveel geld als je nodig hebt voor een redelijk leven en pas op 50 staat het hebben van kinderen. Dit laatste wil zeggen dat het geluk dat je aan kinderen beleeft precies opweegt tegen de ellende die je ervan kunt hebben.

Appelo vraagt vaak aan zorgverleners en patiënten: In hoeverre wordt er op deze afdeling aan bovenstaande geluks top 3 gewerkt? Men schrikt dan.
Er wordt namelijk veel regie overgenomen en er worden veel relaties geschonden. In veel klinieken verrichten patiënten vaak zinloze dingen, volgens Appelo.
Empowerment is in de psychiatrie op dit moment een belangrijk thema omdat:
We weten steeds preciezer dat niemand het precies weet! en van veel psychische stoornissen weten we eigenlijk niet precies waar ze vandaan komen.
Het is beter om de krachten te bundelen dan elkaar te bevechten (het poldermodel)

Factoren die empowerment belemmeren zijn:

    1.De duur van de opname: veel patiënten worden vaak te kort of te lang opgenomen. Men ontslaat ‘gezellige’ patiënten niet zo snel, want je weet niet wat je ervoor terugkrijgt!
       De GGZ moet beter naar de patiënt luisteren: hoe lang wil men zelf  opgenomen blijven. Een uitzondering hierop is het acute gevaar.
    2.De inhoud van het therapieprogramma: Dit is vaak te beperkt. Er worden nauwelijks alternatieve therapieën aangeboden zoals bijvoorbeeld Reiki.
       Er moet meer aandacht komen voor alternatieve therapieën.
    3.Crisisbestrijding: veel patiënten belanden bij een crisis vaak ten onrechte in de separeer. Uit onderzoek blijkt dat 70% van de patiënten posttraumatische stress oploopt door de separeer.
       Appelo geeft als advies vooraf een plan te maken over een eventuele crisis.
    4.Medicatiebeleid: maak, indien een patiënt verslavende middelen wil gebruiken, een plan waarin men kan experimenteren met medicatie en verslavende middelen.
       Wanneer je deze middelen gaat verbieden dan ontstaat er stiekem gebruik en strijd.
    5.Keuze voor begeleiders: laat de patiënt meer zelf kiezen wie hem behandelt. Nu gaat het vaak om welke hulpverlener toevallig beschikbaar is.
       Bij empowerment is het belangrijk dat het goed klikt tussen patiënt en hulpverlener.

Appelo heeft een aantal punten van kritiek op patiënten:

Een passieve consument: men stelt de behandelaar te vaak op een voetstuk.
Wees echter kritisch en denk ook aan alternatieve therapieën. Bij voorbeeld bij depressie gaan hardlopen en dit combineren met Sint Janskruid. Of deelnemen aan zelfhulpgroepen.
Men gebruikt vaak teveel slaapmedicatie: er zijn echter hele effectieve psychologische behandelingen om goed in slaap te vallen.
Sommige patiënten slaan alleen met de vuist op tafel en zijn niet tot onderhandeling bereid.
Sommige mensen zijn alleen heel erg tegen en nergens duidelijk voor.

Een aantal tips op het gebied van empowerment zijn:

    1.Vraag voortaan aan je hulpverlener: wat doe je zelf als je je rot voelt? en geef mij ook dat middel.
    2.Zoek contact met zielsverwanten en organiseer dingen samen. Een voorbeeld is  “Veur Mekander” in Groningen. Dit is een activiteitengroep.
    3.Blijf gevraagd en ongevraagd aan Den Haag aangeven welke hulpbronnen er nodig zijn.

Appelo besluit zijn verhaal met als belangrijkste tip: Doe niet klakkeloos alles wat ik heb voorgesteld!