Dubbele diagnose
We spreken van een 'dubbele diagnose' wanneer iemand behalve
aan een psychiatrische aandoening, zoals psychose of schizofrenie, ook aan verslaving lijdt.
Het woord verslaving moet in dit geval niet te letterlijk worden genomen, het gaat erom dat iemand
alcohol of drugs gebruikt op een manier die schadelijk is voor zijn gezondheid of functioneren.
Een min of meer volledig lijstje van produkten die tot problemen kunnen leiden:
Psycholeptica
- alcohol (bier, wijn, likeur)
- opiaten (opium, heroine, 'harddrugs')
- sedativa, barbituraten, benzodiazepinen (slaapmiddelen)
- vluchtige middelen (lijm, schoonmaakmiddelen
Psychoanaleptica
- coffeïne (koffie, cola)
- nicotine (tabak)
- amfetaminen (speed)
- cocaïne
Psychodysleptica:
- marihuana
- cactussen (mescaline)
- party drugs (XTC, LSD, PCP, Angels Dust)
- paddestoelen met psilocybine
In deze rij zijn koffie en marihuana de meest onschuldige drugs. Van de naar schatting 675.000 regelmatige marihuana-gebruikers in Nederland hoeft slechts 0,5 procent zich psychiatrisch te laten behandelen. Bij harddrugs gaat het om 25.000 gebruikers waarvan 85 procent psychiatrische hulp nodig heeft. Ter vergelijking: van de naar schatting 350.000 alcoholgebruikers is 6 procent alcoholist.
Oorzaken
Hoe komt het dat schizofrenie patiënten meer dan gemiddeld drugs of alcohol gebruiken?
Schizofreniepatiënten proberen op allerlei manieren om te gaan met de vreemde verschijnselen van hun stoornis. Omgaan in de betekenis van een 'verklaring geven' maar ook in de betekenis van 'verlichting krijgen'.
Verklaringen worden gevonden in godsgeloof, paranoide en andere wanen. Verlichting kan gevonden worden in bijvoorbeeld hardop lopen gillen in het midden van de nacht, maar ook in het gebruik van middelen die een 'verlichtende' werking hebben op het bewustzijn van de patiënt: alcohol en drugs.
Langdurig gebruik van drugs kan leiden tot psychiatrische symptomen - maar in de praktijk is het vaker zo dat een psychiatrische aandoening leidt tot (langdurig) drugsgebruik. Het heeft dus geen zin te denken "zou hij maar stoppen met die drugs, dan zou het probleem zijn opgelost".
Schizofrenie wordt niet door hard- of softdrugsgebruik veroorzaakt, hooguit kan het zo zijn dat drugsgebruik de schizofrenie eerder zichtbaar maakt. Wel komt het vaak voor dat schizofreniepatiënten veel drugs gebruiken. Met name van marihuana is vastgesteld dat het psychoses uitlokt of versterkt.
