‘Schrappen van bedden beter voor cliënt’

De Limburgse ggz-instelling Mondriaan schrapt de komende vier jaar 142 bedden. Geert de Booij, directeur Integrale Zorg, verzekert dat hierdoor meer cliënten beter worden geholpen.

‘Minder overhead, minder gebouwen, meer zorg.’

In een persbericht noemt Mondriaan dit zelf een opvallend geluid in een tijd waarin de geestelijke gezondheidszorg luid protesteert tegen een bezuiniging van 600 miljoen. GGZ Nederland-voorzitter Marleen Barth voorspelde eerder duizenden ontslagen en daardoor minder zorg. Zorgdirecteur De Booij ziet het anders.

Op welke manier kijkt u hier tegenaan?
‘Waar ik op doel is dat de overheid deze bezuinigingen relatief beleidsloos lanceert. Dát verschraalt de zorg. Je zou eigenlijk met een meerjarenperspectief moeten werken. Als je de tijd zou krijgen van de overheid en de financiers, zou je kostenbesparing kunnen combineren met innovatie in de zorg; namelijk ambulantisering. Uiteindelijk zal dat netto ook een vaste bezuiniging kunnen opleveren, maar wel zonder schade aan de zorg.’

U kunt dus voorkomen dat er minder zorg zal zijn?
‘Ja, als budgetten toch moeten krimpen omdat er door de economische omstandigheden geen geld is om eindeloos te groeien, dan zou je dat over de tijd moeten kunnen uitsmeren. Zodanig dat je innovatieve zorg goed kan ontwikkelen en daarmee de weg vrijmaakt om de duurdere, klinische zorg af te bouwen. De ontwikkeling van FACT, wijkteams die werken volgens de act-methode, is in Nederland nu zo ver, dat wij hele goede ambulante alternatieven hebben.’

U ontwikkelde een plan voor een grootscheepse beddenreductie samen met een adviesbureau?
‘Ja. Wij zijn in onze berekeningen uitgegaan van de volumekorting van vijf procent, zoals die nu lijkt te worden doorgevoerd,. We hebben daarbij samen met een adviesbureau gekeken naar de turnover van de bedden; hoeveel mensen per jaar bedienen we, wat is de gemiddelde opnameduur en welke alternatieve zorg is er. Als je bijvoorbeeld ook in het weekend en ’s avonds verpleegkundige psychiatrische intensieve thuiszorg kan biedem, dan kun je naar minder opnames toe. Het onderzoek is nu afgerond en is afgegeven aan de raad van bestuur van Mondriaan Daar ligt nu de beslissing. Naar het idee van de onderzoekers is het een inhoudelijk wenselijke ontwikkeling en een haalbare kaart.’

Ambulantisering betekent volgens u ook een vermindering van management.
‘Ja, dat hangt samen met een andere vorm van organiseren. Onze structuur nu, is een heel gelaagde, hiërarchische bureaucratie. Als je wijkgericht werkt, kunnen de teams vrij autonoom werken en kan je dus ook als grote ggz-instelling de regelruimte naar beneden delegeren. Eigenlijk zien we dat als een soort randvoorwaarde om die beddenreductie te kunnen realiseren.’

Is er nu dan te veel management?
‘We hebben natuurlijk ontzettend veel gebouwen, vastgoed. Alles wat samenhangt met een klinische infrastructuur, moet ook worden beheerd. De infrastructuur verkleinen, leidt tot minder beheerfuncties.’

U zegt zelfs dat door bureaucratie nu te weinig geld aan patiënten wordt besteed.
‘Dat geldt voor de hele sector. Daar kan de ggz zelf nog niet eens zo veel aan doen, maar de regeldruk en de registratiedruk kosten veel tijd en dus veel geld. Dit reduceert ook de creativiteit, om binnen het budget, of zelfs binnen een lager budget, de ambulantisering vorm te geven.’

Geldt het ook voor reorganisaties en fusies in de ggz?
‘Persoonlijk vind ik dat niet. Ik ben een voorstander van geïntegreerde ggz. Daardoor kunnen schotten tussen bijvoorbeeld verslavingszorg, sociale psychiatrie en klinische psychiatrie worden afgebroken. Ik denk dat wij FACT in de wijken hebben kunnen invoeren, dankzij de fusiegolf. Sterker, je kunt FACT-teams niet ontwikkelen zonder klinisch achterland. Afgelopen decennia hebben we al die fusies gehad, maar nu kunnen we oogsten door met één transmuraal behandelplan te gaan werken.’

Door uw betoog lijkt het bijna alsof de bezuinigingen een godszegen zijn?
‘Wij zijn ons de afgelopen jaren bewust geworden dat het eindeloos groeien in de ggz toch al niet haalbaar was. Mijn betoog is een pleidooi tegen het afdwingen van die bezuinigen in één jaar af. Als je nu grote gaten slaat in de zorg, dan gebeurt wat Marleen Barth vreest. Met wat meer creativiteit in de wet- en regelgeving, ook financieel, kan je transmuraler werken en met minder budget meer doen.’

U wilt met een website een lobby op gang brengen om dat voor elkaar te krijgen?
‘Met collega-instellingen, ambtenaren van het ministerie en met financiers moet je eigenlijk één front vormen. Onze FACT-teams bestaan volgend jaar tien jaar en dat willen we vieren met een nieuwe, interactieve website. Managers en zorgverleners in de instellingen kunnen zo ideeën uitwisselen over maatschappelijk gerichte zorg. Dat zou net zo moeten gaan als de olievlekwerking van het dwang- en drangproject. Veertien ggz-instellingen houden zich nu al bezig met de reductie van bedden. In heel Nederland vind je dus al enthousiaste mensen die bezig zijn met de verbetering van zorg door ambulantisering. Nu moeten we de kennis gaan delen en uitwisselen.’ (BP)

Bron: psy.nl
vrijdag 06 december 2011